Loop eens op een zondagochtend door Berlijn, Amsterdam of zelfs Lyon. Kerken die ooit leegliepen, zitten niet per se weer vol, maar iets anders gebeurt wel. Mensen steken kaarsen aan. Ze praten over “energie”. Over zingeving. Over rust in hun hoofd. Eerlijk ? Ik had niet gedacht dat spiritualiteit zo’n comeback zou maken in Europa. En toch, de cijfers liegen niet. Er broeit iets. Iets zachts, maar hardnekkigs.

In gesprekken, in boekenwinkels, in yoga­studio’s, en ja, zelfs in data. Ik kwam bijvoorbeeld terecht op https://labonnenouvelle.info tijdens mijn research, en dat zette me weer aan het denken : dit is geen hype van Instagram, dit is breder. Veel breder.

Wat zeggen de cijfers écht over spiritualiteit in Europa ?

Laten we concreet worden. Volgens de European Values Study zegt vandaag ongeveer 1 op de 3 Europeanen “spiritueel maar niet religieus” te zijn. Dat is geen klein groepje meer. In landen als Nederland, Zweden en Tsjechië ligt dat percentage zelfs hoger. Best opvallend, toch ?

En nog eentje die me bijbleef : een Pew Research-onderzoek toont dat meer dan 40% van de Europeanen gelooft in “iets hogers”, ook al identificeren ze zich niet met een klassieke religie. Geen kerk, geen dogma’s, maar wel… geloof. Of gevoel. Misschien iets ertussenin.

Religie daalt, maar geloof verdwijnt niet

Kerklidmaatschap daalt al jaren, dat weten we. In landen als Frankrijk en België noemt minder dan 10% zichzelf nog actief praktiserend christen. Dat klinkt dramatisch. Maar wacht even. Tegelijk zegt een groeiend aantal mensen dat ze bidden zonder kerk, of mediteren zonder boeddhist te zijn.

Ik vind dat fascinerend. Het lijkt alsof mensen religie hebben losgelaten, maar niet het verlangen naar betekenis. Misschien zijn we allergisch geworden voor instituten, maar niet voor het mysterie zelf.

Welke spirituele praktijken groeien het snelst ?

Hier wordt het tastbaar. Geen vage theorieën, maar dingen die mensen echt doen :

• Meditatie – In Europa mediteert vandaag naar schatting 20 tot 25% van de volwassenen minstens af en toe. In steden ligt dat hoger.
• Yoga – Ooit “alternatief”, nu bijna mainstream. Duitsland telt meer dan 3 miljoen regelmatige beoefenaars.
• Astrologie – Vooral bij jongeren. In Frankrijk gelooft bijna 1 op de 2 jongeren dat sterren invloed hebben op persoonlijkheid. Dat verraste me, echt.
• Rituelen op maat – Denk aan vollemaan-rituelen, cacao-ceremonies, of simpelweg een avondje kaarsen en stilte.

Geen groot geloofssysteem, maar kleine persoonlijke praktijken. Past misschien beter bij deze tijd.

Jongeren en spiritualiteit : een onverwachte match

Je zou denken dat jongeren alleen met TikTok bezig zijn. Maar nee. Onder Europeanen tussen 18 en 30 jaar zegt een groeiende groep dat ze actief bezig zijn met zingeving. Niet via kerken, maar via podcasts, boeken, retraites.

Een YouGov-peiling liet zien dat jongeren vaker in energie, reïncarnatie of manifestatie geloven dan hun ouders. Is dat naïef ? Misschien. Maar misschien zoeken ze gewoon antwoorden waar wij die hebben opgegeven.

Waarom nu ? Waarom deze comeback ?

Persoonlijk denk ik dat het geen toeval is. Klimaatstress. Oorlogen. Pandemie. Burn-outs. Alles voelt fragiel. En als de wereld wankelt, zoeken mensen houvast. Niet per se in regels, maar in betekenis.

Spiritualiteit biedt iets dat onze samenleving weinig geeft : stilte. Tijd. Verbinding. Met jezelf, of met iets groters. Hoe je het ook noemt.

Is dit een blijvende trend ?

Goede vraag. Ik durf het niet met zekerheid te zeggen. Maar als ik de cijfers zie, de gesprekken hoor, de boekhandels binnenloop… dan voelt dit niet tijdelijk. Dit voelt als een verschuiving.

Misschien geen terugkeer naar oude religies, maar wel naar oude vragen. Wie ben ik ? Waarom ben ik hier ? En hoe leef ik een goed leven ?

En jij ? Herken je dit om je heen ? Of misschien bij jezelf ?